logo kleur definitief2-mail


Sociale uitsluiting:
er niet bij
mogen | kunnen | willen
horen in de maatschappij

Het er niet bij mogen horen slaat op groepen die al dan niet opzettelijk worden gediscrimineerd of buitengesloten (zoals culturele minderheden, zigeuners, joden, homoseksuelen, transseksuelen). In de hedendaagse westerse samenleving van gelijke rechten en democratische deelname van alle burgers, weet men dat het niet juist is om mensen aan de kant te schuiven. Ze horen erbij, maar in de praktijk horen ze er vaak niet bij. Uitzondering hierop vormen de vluchtelingen; zij worden willens en wetens buiten de maatschappij gehouden.

Daarnaast zijn er mensen die er niet bij
kunnen horen, bijvoorbeeld door fysieke of mentale handicaps, ziekten, verslaving, ongepast gedrag of werkloosheid. Dit zijn de werklozen, bijstandscliënten, ongeschoolde jongeren, verslaafden, zwervers, ex-gedetineerden en (psychiatrisch) patiënten. Maar ook in toenemende mate de werkende armen, éénoudergezinnen met lage opleiding, schuldenlast of medische kosten en zelfs tweeverdieners met hoge schuldenlast. Bij deze groepen slaat de balans in de maatschappij vaak over naar: eigen schuld, dikke bult. Sociale uitsluiting als gevolg van een dubbelzinnige houding van de gelukkigen ten opzichte van de pechvogels.

Is het een wonder dat veel uitgeslotenen zelf besluiten om er niet meer bij te
willen horen? Zelfuitsluiting is vaak een rechtstreeks gevolg van ervaringen van afkeuring en eerdere uitsluiting vanuit jeugd, omgeving of gezagsdragers. ‘Niet kunnen’ en ‘niet willen’ zijn dan heel moeilijk uit elkaar te houden.